Hesperis matronalis
| Hesperis matronalis L. 1753 Hesperis | |
| Släkte | Hesperis |
| Familj | Brassicaceae |
| Ordning | Brassicales |
| Överordning | Eudicotyledonae |
| Underklass | Angiospermae |
| Rike | Plantae |
Hesperis är en ört i hesperissläktet i familjen kålväxter som vanligen är tvåårig men även kan vara flerårig.
Hesperis blir mellan 30 och 110 centimeter hög. Bladen är ovala nedtill och smalare upptill och sitter längs hela stjälken.
Blommorna sitter i glesa samlingar överst på stjälken. De varierar i färg från lila till vita och blomningstiden är från juni till augusti. De doftar gott. Frukten är en skida.
Hesperisens habitat är till exempel vägkanter, banvallar och skogsbryn. Det ursprungliga utbredningsområdet är i centrala, södra och östra Europa, i Kaukasus och i västra Asien. Den har genom odling även spridits och naturaliserats i andra områden, till exempel i Sverige. I vissa stater i USA anses den vara en invaderande art.
Hesperis förväxlas ibland med flox.
Underarter
- Hesperis matronalis ssp. candida (Kit.) Hegi & Em.Schmid 1919
- Hesperis matronalis ssp. cladotricha (Borbás) Hayek 1925
- Hesperis matronalis ssp. nivea (Baumg.) E.P.Perrier 1917
- Hesperis matronalis ssp. schurii Soó 1973
- Hesperis matronalis ssp. sintenisii (F.Dvorák) A.Duran 2012
- Hesperis matronalis ssp. vrabelyiana (Schur) Soó 1968
Synonymer
- Antoniana sylvestris Bubani 1901
- Crucifera matronalis E.H.L.Krause 1902
- Deilosma albiflorum Fuss 1866 → H. matronalis ssp. nivea
- Deilosma alpinum Fuss 1866 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Deilosma glabrum Fuss 1866 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Deilosma inodorum Fuss 1866
- Deilosma kladnii Fuss 1866 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Deilosma matronale Andrz. ex DC. 1821
- Deilosma moniliforme Fuss 1866 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Deilosma niveum Fuss 1866
- Deilosma runcinatum Fuss 1866
- Deilosma sibirica Andrz. ex DC. 1817
- Hesperis adzharica Tzvelev 1959
- Hesperis alba Mill. 1768 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis albiflora Schur 1853
- Hesperis alpina Schur 1853 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis bituminosa Willd. 1814
- Hesperis candida Kit. 1866 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis carpatica Zapal. 1889 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis caucasica Rupr. 1869
- Hesperis cladotricha Borbás 1903 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis euganea Marsili ex Ten. 1812
- Hesperis graeca F.Dvorák 1964
- Hesperis heterophylla Ten. 1812
- Hesperis hortensis Pers. ex Steud. 1821
- Hesperis kladnii Schur 1853 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis lapsanifolia Borbás 1903 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis leiosoma Borbás 1901 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis leucantha Schur 1866 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis meyeriana (Trautv.) N.Busch 1939
- Hesperis moniliformis Schur 1858 → H. matronalis ssp. candida
- Hesperis nivea Baumg. 1816 → H. matronalis ssp. nivea
- Hesperis oblongifolia Schur 1866 → H. matronalis ssp. schurii
- Hesperis oblongipetala Borbás 1902
- Hesperis obtusa Moench 1802 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis parviflora Schur 1866 → H. matronalis ssp. cladotricha
- Hesperis pontica Zapal. 1912
- Hesperis pycnotricha Borbás & Degen 1902
- Hesperis robusta (N.Busch) Tzvelev 1959
- Hesperis sabauda Rouy & Foucaud 1895
- Hesperis sibirica Hohen. ex Boiss. 1867
- Hesperis transcaucasica Tzvelev 1959
- Hesperis umbrosa Herbich 1853
- Hesperis unguinosa Schrank 1821
- Hesperis verna Pall. ex Ledeb. 1841
- Hesperis voronovii N.Busch 1937
- Hesperis vrabelyiana (Schur) Borbás 1903 → H. matronalis ssp. vrabelyiana
- Malcolmia runcinata Spreng. ex Steud. 1821
- Viola matronalis Garsault 1764
Referenser
- Mossberg, Bo; Stenberg Lennart: Den nya nordiska floran, Wahlström & Widstrand, Stockholm 2005 (swe). ISBN 91-46-21319-8 (inb.). Libris.
- Flora of China eFloras.org
- POWO. "Plants of the World Online". Facilitated by the Royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet; https://powo.science.kew.org/ Retrieved 2025-06-24.
- IPNI (2025). International Plant Names Index. Published on the Internet https://www.ipni.org, The Royal Botanic Gardens, Kew, Harvard University Herbaria & Libraries and Australian National Botanic Gardens. [Retrieved 2025-06-24].
- SKUD, Svensk kulturväxtdatabas (SLU) - hesperis - https://skud-app.blomsterlandet.se/search - I tryckt form: Aldén, Björn; Ryman, Svengunnar; Hjertson, Mats Våra kulturväxters namn: ursprung och användning. Formas, Stockholm, 2009. ISBN 978-91-540-6026-9
- USDA Plants Profile - Arkiverad Internet Archive Wayback Machine Läst 2025-06-24
- Hesperis
- Växter i Österrike
- Växter i Tjeckien och Slovakien
- Växter i Ungern
- Växter i Polen
- Växter i Frankrike
- Växter i Spanien
- Växter i Albanien
- Växter i Bulgarien
- Växter i Grekland
- Växter i Italien
- Växter i Rumänien
- Växter på Balkan
- Växter på Krim
- Växter i sydeuropeiska Ryssland
- Växter i Ukraina
- Växter i norra Kaukasus
- Växter i Transkaukasus
- Växter i Turkiet